30-04-2015
Drukuj

Polak będzie dziedziczył tak jak Niemiec

Ważne zmiany w spadkowym dla Polaków za granicą…

Po 17 sierpnia 2015 roku, do polskiego porządku prawnego wchodzą, trochę tylnymi drzwiami przepisy dotyczące dziedziczenia. Dzieje się tak, na skutek zmian jakie wprowadza Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 roku w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (zwane dalej „Rozporządzeniem”).

Rozporządzenie stosowne będzie do dziedziczenia majątku po osobach zmarłych i ma obowiązywać w systemach prawnych wszystkich Państw Europejskich. Cele, które przyświecały ustawodawcy europejskiemu należy uznać za słuszne, albowiem to Rozporządzenie z założenia ma umożliwić w skali całej Unii Europejskiej wskazanie praw spadkobierców do spadku i to we wszystkich państwach członkowskich. Ponadto ma umożliwić szybkie rozpatrywanie spraw spadkowych, a jednocześnie ułatwić dochodzenie w państwach Unii Europejskiej majątkowych praw spadkowych w oparciu o taki sam ujednolicony akt, czy jednak tak się stanie, pokarze praktyka sądowa już konkretnego państwa członkowskiego.

Zmiana, która wynika z wejścia w życie Rozporządzenia, będzie dotyczyła obywateli Polski na stałe mieszkających za granicą. Dotychczas bowiem zasadą było, iż prawem właściwym dla spraw spadkowych było prawo ojczyste spadkobiercy w chwili jego śmierci. Natomiast zmiana, jaką niesie za sobą ww. Rozporządzenie stanowi ogólną regułę, wedle której – prawem właściwym dla spraw dotyczących spadku jest prawo właściwe, w którym zamarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili jego śmierci. Miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy każdorazowo będzie określane na podstawie ustalenia gdzie – w którym państwie – znajdowało się centrum interesów życiowych osoby zmarłej. Może to być zatem miejsce, gdzie dana osoba przebywa tylko częściowo, np. wyjechała do pracy do Anglii, ale już nie pojechała w celach turystycznych, na staż, czy w odwiedziny. Z pewnością zdarzą się przypadki, gdzie zmarły wyjechał do pracy jedynie z powodów czysto ekonomicznych, nadal zachowując związki z państwem ojczystym, W takich przypadkach będą miały zastosowanie reguły kolizyjne ww. aktu prawnego, odsyłające do sądu i prawa polskiego.

Zgodnie z ogólną regulacją zawartą w Rozporządzeniu, właściwym do przeprowadzenia sprawy spadkowej będzie ten sąd państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili jego śmierci. Zgodnie zatem z ogólnymi zapisami rozporządzenia spadek po Polaku mieszkającym i pracującym w Anglii nabywać będziemy przed sądem angielskim i zastosowanie będą miały przepisy prawa angielskiego.

Kolejną nowością jest również możliwości dokonania przez przyszłego spadkodawcy wyboru prawa państwa, którego jest obywatelem – jako prawa któremu będzie podlegał ogół spraw dotyczących spadku. Takie wybór będzie musiał zostać zawarty w testamencie.

Zastosowane w Rozporządzeniu rozwiązania, swym zakresem obejmą poszczególne kwestie spadkobrania, takie jak wydziedziczenie, zdolność do bycia spadkobiercą, odpowiedzialność za długi, zachowek (rezerwa) oraz, co najważniejsze – ustalenie kręgu osób uprawnionych do bycia spadkobiercą. Ponieważ ww. kwestie uregulowane są w sposób odmienny w różnych ustawodawstwach, to również różny może być krąg spadkobierców oraz zasady dziedziczenia, w zależności od państwa Unii Europejskiej, gdzie spadkobierca ma miejsce zwykłego pobytu w chwili jego śmierci. I tak np. w Anglii, jeśli zmarła osoba pozostawiła współmałżonka i dzieci, to żyjący mąż lub żona uzyskuje uprawnienie do przejęcia majątku ruchomego oraz dodatkowo ustawowego spadku w wysokości 250.000,000 GBP. To co zostało ze spadku pozostaje po połowie w zarządzie powierniczym dla drugiego z małżonków i dzieci osoby zmarłej, a w pozostałej części w zarządzie powierniczym dla dzieci osoby zmarłej. W Szwecji natomiast jeżeli zmarła osoba pozostawiła współmałżonka i dzieci, małżonek pozostały przy życiu otrzymuje całości spadku jako spadkobierca obciążony – na rzecz wspólnych dzieci, które uzyskają status spadkobierców następnych. Różny jest zatem krąg osób uprawnionych do dziedziczenia. Ponadto w niektórych krajach Unii Europejskiej np. Wielkiej Brytanii, Holandii, Republice Czeskiej, Hiszpanii, etc. możliwe jest zarejestrowanie (zalegalizowanie) związków partnerskich osób te samej i różnej płci. Co do zasady, jeżeli związek partnerski został zarejestrowany w tymże państwie, to drugiemu z partnerów będzie przysługiwało ustawowe prawo dziedziczenia. Można zatem wyobrazić sobie sytuację, w której Polak jest w związku partnerskim zarejestrowanym w jednym z państw Unii Europejskiej i w dodatku nie sporządził testamentu.

Jak to często przy sprawie spadkowej się zdarza może dojść do powstania konfliktu pomiędzy takim partnerem dziedziczącym na podstawie ustawy w państwie Unii Europejskiej, będącym jego miejscem zwykłego pobytu, a spadkobiercami ustawowymi zamieszkałymi na terenie Polski, którzy będą starali się zakwestionować podstawę takiego ustawowego dziedziczenia.

Tagi: Testament ważne informacje
Drukuj

Joanna Senkowska

W 2000 r. uzyskała dyplom ukończenia studiów magisterskich na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Wpisana na listę radców prawych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij »