10-02-2014
Drukuj

Umowa dotycząca spadku. Czy w ogóle jest to możliwe?

Umowa dotycząca spadku  -  czy możliwe jest jej zawarcie?

Polski ustawodawca kierując się zasadą, iż powołanie do dziedziczenia następuje bądź
w drodze jednostronnej czynności prawnej jaką jest testament, bądź wynika z ustawy (spadkobiercy ustawowi), ustanowił generalny zakaz zawierania umów dotyczących spadku po osobie żyjącej.  Jak stanowi art. 1047 Kodeksu Cywilnego „Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w tytule niniejszym umowa o spadek po osobie żyjącej jest nieważna”.  Jak więc wynika z treści cytowanego przepisu istnieją więc wyjątki, a ściślej mówiąc jeden przypadek, w którym taka umowa może być zawarta. Wyjątek ten stanowi umowa o zrzeczenie się dziedziczenia ustawowego.

Stronami omawianej umowy są przyszły spadkodawca oraz osoba należącą do kręgu jego spadkobierców ustawowych. Nie ma znaczenia kolejność, w jakiej przyszły spadkobierca zrzekający się dziedziczenia mógłby dojść do spadkobrania. Wystarczającą przesłanką jest potencjalna możliwość dziedziczenia ustawowego. Podmiotami, które nie mogą się zrzec dziedziczenia są natomiast Skarb Państwa oraz Gmina, jako podmioty dziedziczące w ostatniej kolejności, wbrew swojej woli. Umowa ta nie ma charakteru osobistego, co skutkuje tym, iż może być zawarta także przez pełnomocnika, przy czym koniecznym wymogiem będzie udzielenie pełnomocnictwa szczególnego. W przypadku małoletniego spadkobiercy, jego przedstawiciele ustawowi mogą zawrzeć taką umowę w jego imieniu jedynie po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego.

Głównym skutkiem zawartej umowy jest wyłączenie zrzekającego od dziedziczenia ustawowego przez przyjęcie fikcji prawnej, zakładającej, iż nie dożył on chwili otwarcia spadku. Należy także dodać, że z braku odrębnych ustaleń zrzeczenie się dziedziczenia rozciąga się także na zstępnych zrzekającego się spadkobiercy.

Osoba zrzekająca się dziedziczenia ustawowego, może uchylić się od skutków zawarcia tej umowy jedynie poprzez zawarcie ponownej umowy ze spadkodawcą, w której przywrócone zostaną spadkobiercy wszystkie prawa związane z dziedziczeniem. Umowa ta także wymaga dla swojej ważności formy aktu notarialnego. Niedochowanie formy notarialnej skutkuje rygorem nieważności dokonanej czynności.

Zrzeczenie się dziedziczenia może być dobrym sposobem na uniknięcie długów po przyszłym spadkodawcy. Będąc w kręgu spadkobierców ustawowych osoby, której długi przewyższają czystą wartość spadku (tj. wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów) warto zastanowić się nad zawarciem takiej umowy. Unikniemy wtedy, nieraz poważnych trudności związanych ze spłatą zaległości po zmarłym krewnym.

 

Tagi: Umowy
Drukuj

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij »